Batzuetan badirudi muxu bat hori baino ez dela: keinu txiki bat, egunerokoa, ia automatikoa. Baina hori bakarrik al da? Segun eta nork ematen dion muxu nori, non eta nola, keinu hori oharkabean pasa daiteke… edo deseroso bihur daiteke. Eta hor has daiteke gatazka, non muxu ematea ez den sinetsarazi diguten bezain errugabea.
Uste dut baietz, muxu bat protesta modu bat izan daitekeela. Ez zentzu klasikoan, pankartaren eta kontsignaren zentzuan, baizik eta egunerokotasun handiagoko zerbaitetan, sotilagoko zerbaitetan, baina indar berdineko zerbaitetan. Arauarekin bat ez datozen bi pertsona jendaurrean muxukatzen direnean, ez dira soilik maitasuna erakusten ari. Historikoki ukatu zaien espazio bat ere betetzen ari dira. “Hau ere existitzen da” esaten ari dira, besterik esan beharrik gabe.
Eta noski, muxu guztiek ez dute erreakzio bera sortzen. Muxu batzuk arazorik gabe pasatzen dira, eta beste batzuk uste baino gogaikarriagoak dirudite. Muxu heterosexuala, arauemailea eta erreduzkionista ikusezina izaten da: inork ez du zalantzan jartzen, inork ez du seinalatzen. Baina muxu hori espero denarengatik ateratzen denean, dena aldatzen da. Begiradak, iruzkinak, deserosotasuna agertzen dira. Kontua ez da muxuak berak molestatzen duela, ordezkatzen duenak baizik. Normaltasunaren ideia hausteak berak gogaitzen du.
Gainera batzuetan, argi esan ez badigute ere, muxu batzuk “ez daudela ondo” gure imaginario sexualean lotuta dukagu. Ez zen beharrezkoa norbaitek azaltzea: erakusten zen ikusten ez zen horretan. Filmetan, telebistan, bikote ez-arauemaile bat agertzen zenean erreakzionatzen zen moduan. Hori guztia isiltzen ari da. Erakusten dizu, ia konturatu gabe, badirela erakuts daitezkeen afektuak eta beste batzuk hobe dela ezkutatzea.
Horregatik, muxu ematea ere izan daiteke arau horien aurrean planto egiteko modu bat. Ez dago aparteko zerbait egin beharrik. Batzuetan, ezkutatzea nahikoa da. Begirada transfeminista batetik (zalantzan jartzen duena nork duen espazio publikoa okupatzeko eskubidea eta nola) eguneroko keinu hauek pisu handia dute. Izan ere, ez da muxua bakarrik: ikusgarritasuna da, presentzia da, “ez naiz egokituko nigandik espero denera” esateko modu bat da.
Eta azkenean, guzti honek ideia sinple batera garamatza: jendaurrean muxuak libreak izan beharko lirateke. Epaiketatik, beldurretik, tokatzen ez den zerbait egiten ari den sentipen horretatik libre.
Agian helburua izango da egunen batean muxu batek protesta modu bat izateari uztea. Baina ematen dituenarengatik bakarrik arbuiatzen jarraitzen duten muxuak dauden bitartean, puntu politiko hori izaten jarraituko dute, bilatzen ez badute ere.